Danimarka'da, Odense'nin kuzeyinde pazar günü acı bir olay yaşandı. Bir paraşüt merkezinde atlayış yapan 24 yaşındaki İzlandalı genç hayatını kaybetti. Danimarka polisi, ölümün teknik arızadan mı yoksa insan hatasından mı kaynaklandığını belirlemek için soruşturma başlattı.
Olay, Odense'nin kuzeyinde, Beldringe Havalimanı yakınlarındaki Odense Faldskærmscenter'de meydana geldi. Polise ihbar, 26 Nisan Pazar günü saat 11.30'da yapıldı. Acil servis ekipleri ve polis olay yerine hemen ulaştı, ancak gencin hayatı kurtarılamadı.
Fyns Politi ilk açıklamasında olanları sade bir dille şöyle anlattı:
Sponsorlu"Bir paraşüt kulübünden bazı kişiler paraşütle atlayış yapıyordu ve paraşüt düzgün şekilde açılmadı."
"Normal olmayan bir şey olduğunu görebiliyordum"
Olaya birkaç kişi tanık oldu. Bunların arasında, Dansk Faldskærms Union'ın (Danimarka Paraşüt Birliği) eski başkanı ve deneyimli paraşüt profesyoneli Flemming Olsson da vardı.
Olsson, bölgesel yayın organı fyens.dk'ye konuştu:
"Paraşüt açıldı, ama sonra dönmeye başladı. Normal olmayan bir şey olduğunu görebiliyordum. Maalesef bu dönme, yere inişe kadar devam etti."
Deneyimli bir göz için bu, başlı başına bir uyarı işaretiydi. Düzgün çalışan bir paraşüt dönmez; yavaşça alçalır ve kanopi şeklini korur. Dönme, askı iplerinin dolandığının veya paraşütün tam açılmadığının göstergesidir.
İki hipotez: Teknik arıza veya insan hatası
Fyns Politi nöbetçi amiri Peter Vestergaard, Ritzau'ya soruşturmanın bu aşamasında iki ana hipotezin incelendiğini söyledi.
"Öne çıkan hipotez, ya ekipmanda bir arıza olduğu ya da insan hatasının söz konusu olduğu yönünde. Kesin olarak bilmiyoruz" dedi.
Bu iki senaryo, paraşüt kazalarının analizinde standart olarak ele alınıyor. Teknik arıza, ekipmanın; yani paraşütün, iplerin, konteynerin, koşumun veya mekanizmalardan birinin kendiliğinden bozulması anlamına geliyor. İnsan hatası ise atlayışı yapan kişinin ya da ekipmanı hazırlayan birinin yanlış bir adım attığını ifade ediyor.
Her iki durumda da soruşturma mikroskobik bir hassasiyet gerektiriyor.
Dosya üzerinde kimler çalışıyor?
Fyns Politi'ye iki ek kurum destek veriyor.
Bunlardan ilki Nationalt Kriminalteknisk Center (Ulusal Kriminal Teknik Merkezi). Danimarka'nın karmaşık teknik soruşturmalarda görev alan uzman kurumu olan merkezin uzmanları; paraşütü, iplerini, ana karabinayı, yedek paraşütü ve acil bırakma sistemini ayrıntılı biçimde inceleyecek.
İkincisi Dansk Faldskærms Union. Danimarka'da bu sporu düzenleyen kuruluş olan birliğin yetkili merkezlerinden biri de Odense Faldskærmscenter. Birliğin uzmanları, adli uzmanların sahip olmadığı bilgiyi sağlıyor: paraşütçülüğün teknik standartları, atlayış prosedürleri ve henüz gözden kaçmış olabilecek noktalar.
Fyns Politi iletişim danışmanı Mads Boel, her iki kurumla iş birliğinin aktif olarak sürdüğünü doğruladı.
Paraşüt sporunda güvenlik
Paraşüt sporunda ölümlü kazalar, özellikle ulusal birlik tarafından yetkilendirilmiş merkezlerde nadir görülüyor. İstatistiksel olarak modern paraşüt ekipmanı çok katmanlı güvenlik sistemiyle üretiliyor: ana paraşüt, yedek paraşüt ve açılmamışsa kritik irtifada yedek paraşütü kendiliğinden açan otomatik aktivasyon cihazı (AAD).
Acemi paraşütçülere de sık sık statik hat atlayışı yaptırılıyor. Bu yöntemde paraşüt, atlayıcı uçaktan çıkarken uçağın içine bağlı bir hat aracılığıyla otomatik olarak açılıyor. Bu da atlayışın ilk saniyelerinde insan hatası riskini azaltıyor. Ancak paraşüt tam açılmazsa, atlayıcının hâlâ bir karar aşaması var: dolanmış ana kanopiyi bırakmak (cut-away) ve yedeği açmak.
Bu karar saniyeler içinde verilir. Sonucu çoğu zaman deneyim ve soğukkanlılık belirler.
Soruşturmanın temel sorularından biri, atlayıcının bu prosedürü uygulamaya vakit bulup bulamadığı, bulamadıysa nedeni.
Nordfyns Højskole'deki trajedi
Bu hikâyeye duygusal derinlik katan son ayrıntı şu: Genç adam Danimarka'da yalnız değildi.
24 yaşındaki İzlandalı, Nordfyns Højskole'de öğrenciydi. Højskole, kendine özgü bir Danimarka eğitim modeli; "halk okulu" olarak biliniyor. Gençlerin birkaç ay boyunca birlikte yaşadığı ve sanattan spora uzanan çeşitli konuları keşfettiği bu okullar, özellikle İskandinav ülkelerinden gelenler olmak üzere uluslararası öğrencilere geniş ölçüde açık.
Nordfyns Højskole, son altı aydır Odense Faldskærmscenter ile bir ortaklık yürütüyordu. Bu ortaklık, öğrencilerin paraşüt teorisi derslerine katılmasına ve atlayış deneyimi yaşamasına imkân tanıyordu.
Okul müdürü Babak Fadavi Kornerup, TV 2 Fyn'e hem personelin hem de öğrencilerin derinden etkilendiğini söyledi:
"Bir yas sürecinin ortasındayız ve hem öğrenciler hem de personel derinden etkilendi."
Okul daha sonra yazılı bir açıklama yaptı:
"Nordfyns Højskole öğrencilerinden birinin dün, 26 Nisan Pazar günü, bir paraşüt atlayışı sırasında yaşanan trajik bir olay sonucu hayatını kaybettiğini büyük üzüntüyle duyuruyoruz. Olay, okulun süregelen bir ortaklık yürüttüğü, Dansk Faldskærms Union'a bağlı yetkili paraşüt merkezi Odense Faldskærmscenter'de meydana geldi. Bu ortaklık, öğrencilerimize okulun olağan müfredatı dışında teorik eğitim alma ve paraşütle atlama deneyimi yaşama fırsatı sundu."
İzlandalı gencin ailesine haber verildi. Soruşturma sürüyor.
